Làm thế nào để giúp con học nói và phát triển ngôn ngữ?

51

Tiếng bi bô của trẻ con thật trong trẻo và đáng yêu, bạn cảm thấy tan chảy khi nghe những lời nói đầu tiên của con với bạn và những người xung quanh. Nhưng bạn vẫn chưa biết làm thế nào để có thể tạo cảm hứng cho con được nói nhiều, nên nói gì với con và nói như thế nào cho hiệu quả. Hãy cùng với #Early Eduction tìm hiểu mẹo cùng con học nói nhé!
Làm thế nào để giúp con học nói và phát triển ngôn ngữ?

Làm thế nào bạn có thể giúp con học nói?

    • Nói chuyện nhiều và thường xuyên nhất có thể với con, khi bạn ở nhà cũng như khi bạn cùng con đi ra ngoài. Nghiên cứu cho thấy rằng bạn càng nói chuyện với con, bé sẽ càng nghe được nhiều tự vựng và hiểu ngôn ngữ tốt hơn. Khi con trả lời hoặc nói điều gì đó với bạn, hãy cố gắng dành cho con hoàn toàn sự chú ý để lắng nghe con. Điều này sẽ khuyến khích con muốn được tiếp tục nói chuyện.
    • Tập trung vào những gì con bạn đang cố gắng nói, hơn là vào cách con phát âm rõ ràng lời nói của mình. Gật đầu, mỉm cười và trả lời câu hỏi của con sẽ giúp con cảm thấy tự tin hơn khi nói chuyện với bạn.
    • Khi con dùng lời nói, hãy khen ngợi con thật nhiều. Ví dụ, bạn có thể nói với con “Đúng rồi, đây là cái muỗng của con”, lặp lại câu nói của con và tiếp tục đưa ra 1 số câu hỏi ngắn liên quan đến điều mà con nói, ví dụ “con muốn lấy cái muỗng đúng không?”, “con lấy cái muỗng này để làm gì?”
    • Hãy kết hợp giữa lời nói và hành động để bé có thể hiểu được bạn đang muốn nói gì. Ví dụ: “con cởi giày cùng mẹ nào”, khi bạn nói câu này hãy thực hiện thao tác cởi giày ngay lúc đó để bé có thể hình dung được điều mẹ đang nói đến.
    • Thu hút sự chú ý bằng cách nói tên của con, giao tiếp bằng mắt và ngồi ngang tầm với con. Điều này sẽ giúp con hiểu rằng bạn đang nói chuyện với con.
    • Cung cấp cho con nhiều cơ hội để nói chuyện trong các hoạt động hàng ngày, đó có thể là khi đi tắm, lúc đọc sách, vào giờ ăn cơm tối hoặc mỗi khi bạn có thời gian rảnh để trò chuyện với con. Nếu bạn đặt ra một câu hỏi, hãy tạm dừng vài giây để con có thời gian trả lời bạn.

Đi tắm

    • Giới thiệu cho con những các tình huống nơi con có thể học những từ mới thú vị. Đưa con lên xe buýt và ngắm cảnh thành phố hoặc đi dạo ở công viên, đường sách hay ở các địa danh nổi tiếng nơi bạn đang sống. Chỉ ra những điều xung quanh về chuyến đi, đó có thể là: phương tiện giao thông, đèn giao thông, cây cối, con vật xung quanh… Bên cạnh đó, bạn có thể cung cấp thông tin cho con qua việc đọc sách, hãy bắt đầu với những chủ đề mà con thích trước tiên sau đó bạn có thể mở rộng sang một số chủ đề khác mà bạn muốn giới thiệu.

Đi dạo

  • Lặp lại những gì bạn nghe thấy con đang cố nói với bạn, ngay cả khi bé đã nói được rõ ràng. Mở rộng về những gì con đang nói đến vì ngôn ngữ của con còn hạn chế, những lúc này là cơ hội để bạn cung cấp thêm vốn từ để giúp con nói tiếp câu chuyện của mình. Vì vậy, nếu con bạn nói “chuối” khi con muốn một quả chuối, bạn có thể nói “Quả chuối, đây là quả chuối.”
  • Đơn giản hóa lời nói của bạn. Sử dụng các câu ngắn và nhấn mạnh các từ khóa khi bạn đang nói chuyện với con, điều này sẽ giúp con tập trung vào các thông tin quan trọng. Ví dụ, thay vì nói một câu dài để nói rằng “sắp hết giờ rồi, con mang giày xong chưa? Mẹ và con sẽ đi ra ngoài và cần con mang giày vào”.  Hãy cố gắng nói thật ngắn, chẳng hạn như, “Bây giờ chúng ta sẽ ra ngoài, con hãy mang giày vào nhé.”
  • Chỉ vào các đồ vật tương ứng với lời nói để giúp bé hiểu được tình huống, cũng như hiểu được từ vựng liên quan đến. Ví dụ, khi bạn hỏi bé rằng “Con muốn một quả táo hay một quả cam?” chỉ cho con từng loại trái cây khi bạn nói đến từ đó để giúp con nhận ra sự khác biệt giữa chúng và con dễ đưa ra được sự lựa chọn của mình.
  • Giúp bé tập trung chú ý vào những gì bạn đang nói với bé, bằng cách tắt tiếng ồn nền không cần thiết như tivi hoặc radio. Trẻ nhỏ rất khó tập trung hơn người lớn khi có tiếng ồn xung quanh.

Tạo những hoạt động “học nói” vui vẻ cùng con

Ở giai đoạn tập nói cũng như khi con đã nói được rõ ràng, bé rất thích được trò chuyện cùng với bạn. Vì vậy, nếu bạn làm cho việc nói chuyện trở nên thú vị với con, điều đó sẽ khuyến khích con sử dụng nhiều từ ngữ hơn để thể hiện bản thân.

Bạn có thể nằm xuống sàn và chơi cùng với con. Hãy để con chọn đồ chơi con muốn hoặc 1 hoạt động bất kì (vẽ, tô màu…) và nói về những gì mà con đang làm. Tham gia với con, lặp lại những lời con sử dụng và chắc chắn rằng bé có thể nhìn thấy khuôn mặt và miệng của bạn khi bạn nói chuyện. Điều này sẽ cho con rất nhiều cơ hội để nghe được rõ ràng về những từ con đang được làm quen.

Chơi cùng con

Chơi trò chơi đóng vai cùng với con là 1 phương pháp tuyệt vời để mở rộng vốn từ. Bạn biết không, đây là hoạt động con thích nhất vì chúng thích tái hiện lại những điều người lớn có thể làm thông qua trò chơi như làm cô giáo, bác sĩ, người bán hàng, đút cho búp bê ăn, thậm chí thích chơi trò nói chuyện điện thoại với những đồ vật thay thế (khối gỗ, điều khiển tivi…).

Chơi đóng vai

Đọc cho con với những bài thơ phù hợp theo khả năng của con, bạn nên bắt đầu với những bài có câu từ đơn giản,dễ hiểu, đặc biệt là những bài có hành động như “chạy, đi, nhảy”. Những câu thơ, câu chuyện và bài hát với những hành động lặp đi lặp lại, nhịp điệu và vần điệu sẽ giúp bé tập nhớ từ rất dễ dàng.

Chơi các trò chơi mà con sẽ phải thay phiên nhau. Ví dụ: mẹ sẽ đặt khối gỗ màu xanh lên trước, đến lượt con rồi đấy con muốn đặt khối nào tiếp theo? Thông qua trò chơi con học được cách chờ đợi, biết chờ đến lượt của mình và học cách chơi cùng người khác.

Hãy thử 1 số trò chơi sau đây mà bạn có thể chơi cùng con:

  • Các trò chơi vỗ tay, lần đầu bạn chỉ vỗ tay 1 nhịp, và sau đó đợi con thử vỗ tay lại nhịp đó. Tiếp theo bạn tăng lên 2,3 nhịp và cho con nghe thật rõ để vỗ lặp lại.
  • Kết hợp tiếng kêu của con vật với đồ chơi các con vật hoặc hình ảnh phù hợp. Ví dụ, bạn nói “Ò..ó..o” và đợi con chọn một con gà trống đồ chơi, hoặc con chỉ vào hình ảnh của một con gà trống.
  • Sử dụng những đồ dùng có sẵn và bạn tạo ra âm thanh để trẻ đoán tên đồ dùng nào phát ra. Ví dụ bạn gõ vào thành ly thủy tinh hay gõ 2 nắp xoong và cho trẻ đoán.

Bạn cũng có thể thử trò chơi “Simon nói”. Đưa ra các lệnh đơn giản như “Simon nói, đặt tay lên đầu”, bạn thực hiện mệnh lệnh đó. Sau đó hãy để con quan sát và lặp lại hành động này. Tiếp tục với các mệnh lệnh khác, chẳng hạn như “Simon nói hãy đặt tay lên đầu gối của bạn” hoặc “Simon nói khoanh tay”.

Đọc sách

Khi nào bạn nên lo lắng về sự phát triển ngôn ngữ của con?

Mỗi đứa trẻ là khác nhau, một số bé phát triển rất nhanh và một số khác phát triển chậm so với giai đoạn.

Liên hệ bác sĩ của con bạn nếu gặp những trường hợp sau đây:

  • Đến một tuổi, con bạn không bập bẹ hai âm tiết, chẳng hạn như ‘ba ba’ hoặc ‘mẹ mẹ’
  • Đến 18 tháng tuổi, con sử dụng ít hơn sáu từ hoặc không hiểu những gì bạn đang nói.
  • Hai tuổi rưỡi, con không thể nói được hai hoặc ba câu.

Nếu cần thiết, bác sĩ gia đình của con có thể sẽ giới thiệu con bạn đến một nhà trị liệu ngôn ngữ. Đôi khi, có thể là một bài kiểm tra về thính giác cũng có thể được khuyến nghị, vì các vấn đề về thính giác nếu không được phát hiện sẽ gây ra những khó khăn trong việc học nói. Hãy can thiệp sớm để tìm ra vấn đề và giải quyết chúng, con bạn sẽ được cải thiện cũng như có khả năng theo kịp được các bạn.

#Early Eduction tin rằng khi bạn tích cực trò chuyện cùng con với nhiều hoạt động bạn đã được gợi ý ở trên, đôi khi bạn chỉ cần tranh thủ trò chuyện cùng con trong bữa cơm tối, nói chuyện khi tắm cho con và đọc 1 quyển sách nhẹ nhàng trước giờ đi ngủ. Chỉ cần 30 phút mỗi ngày thì đây chính xác là khoảng thời gian quý giá để cùng con học nói, không những vậy tình cảm thiêng liêng của bố mẹ và con được kết nối rất hiệu quả. Hãy kiên trì thực hiện mỗi ngày và nếu có khó khăn bạn có thể cho chúng tôi biết và chúng ta cùng giải quyết những khó khăn đó nhé!

 

 

 

5/5 (1 Review)

Ý KIẾN CỦA BẠN

Please enter your comment!
Please enter your name here